Ăn chay lấy đạm từ đâu? Bảng gam đạm của đậu hũ, đậu, nấm và tempeh

"Ăn chay có đủ đạm không?" là câu hỏi quen thuộc nhất khi bạn bè, người nhà biết bạn ăn chay. Câu trả lời ngắn: đủ, nếu bạn ăn đa dạng và tính được gam. Bài này đưa ra con số cụ thể để bạn tự kiểm tra bữa ăn của mình.
Cần bao nhiêu đạm mỗi ngày
Khuyến nghị phổ biến cho người trưởng thành ít vận động là khoảng 0,8–1 g đạm cho mỗi kg cân nặng. Người 55 kg cần chừng 44–55 g, người 70 kg cần 56–70 g. Người tập thể lực có thể cần 1,2–1,6 g/kg, phần này Lá Non nói riêng trong bài ăn chay mà tập gym.
Người ăn chay thuần thực vật nên nhắm lên mức cao hơn một chút, vì đạm thực vật hấp thu kém hơn đạm động vật chút ít. Thêm khoảng 10% là đủ an toàn.
Bảng gam đạm trong 100 g thực phẩm
Số liệu dưới đây là mức gần đúng, thay đổi theo giống và cách chế biến.
| Thực phẩm (100 g) | Đạm | Năng lượng | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Đậu hũ non | 5–6 g | khoảng 70 kcal | Mềm, nhiều nước, nhẹ bụng |
| Đậu hũ chắc (tàu hũ ky ép) | 12–15 g | khoảng 145 kcal | Dùng xào, chiên áp chảo |
| Tempeh (đậu nành lên men) | 18–19 g | khoảng 190 kcal | Dễ tiêu hơn đậu nành thường |
| Đậu gà luộc chín | 8–9 g | khoảng 165 kcal | Nhiều chất xơ |
| Đậu đen luộc chín | 8 g | khoảng 130 kcal | Hợp nấu chè, salad |
| Đậu phộng rang | 25 g | khoảng 580 kcal | Nhiều béo, ăn vừa |
| Nấm bào ngư tươi | 3 g | khoảng 35 kcal | Ít calo, đạm thấp hơn đậu |
| Trứng gà ta (1 quả, 55 g) | 7 g | khoảng 80 kcal | Với người ăn chay có trứng |
| Quinoa nấu chín | 4 g | khoảng 120 kcal | Có đủ các acid amin thiết yếu |
Có thể thấy nấm rất ít calo nhưng không phải nguồn đạm chính. Muốn đủ gam, bạn cần đậu hũ chắc, tempeh, các loại đậu.
Mẹo kết hợp để đủ acid amin
Đạm thực vật thường thiếu một vài acid amin. Ngũ cốc thiếu lysine, các loại đậu thiếu methionine. Không cần ăn chung trong cùng một bữa, nhưng trong một ngày nên có cả hai nhóm:
- Cơm gạo lứt + đậu hũ, đậu đen: kết hợp quen thuộc và đủ.
- Quinoa + đậu gà: salad đầy đủ, hợp bữa trưa văn phòng.
- Bánh mì + bơ đậu phộng: bữa sáng nhanh.
- Mè rang rắc lên rau, đậu: thêm methionine, thêm hương thơm.
Một ngày đủ 55 g đạm, ví dụ thực tế
| Bữa | Món | Đạm |
|---|---|---|
| Sáng | Sữa đậu nành không đường 250 ml, 1 trái chuối, 20 g hạt điều | khoảng 14 g |
| Trưa | Cơm gạo lứt 150 g, đậu hũ chắc sốt cà 150 g, rau xào, canh | khoảng 26 g |
| Chiều | Một nắm hạt, một trái cây | khoảng 4 g |
| Tối | Bún gạo lứt, chả nấm, rau thơm, đậu phộng rang | khoảng 14 g |
| Tổng | khoảng 58 g |
Thực đơn này không cần bột protein hay đồ giả thịt chế biến sẵn. Lá Non không dùng đồ giả thịt nhiều phụ gia, đạm đến từ đậu hũ làm trong ngày, đậu, tempeh và nấm [DEMO].
Những hiểu lầm hay gặp
- "Rau cũng đủ đạm": rau xanh có đạm nhưng ít, ví dụ cải bó xôi chỉ khoảng 3 g trong 100 g. Cần thêm đậu.
- "Đậu nành làm hại nội tiết": ăn đậu hũ, sữa đậu nành vừa phải, 1–2 phần mỗi ngày, được xem là an toàn với người khỏe mạnh. Có bệnh lý riêng thì hỏi bác sĩ.
- "Ăn chay thì xanh xao": thiếu sắt, vitamin B12 mới gây mệt. Người ăn chay trường nên kiểm tra B12 định kỳ, nhất là ăn chay thuần không trứng sữa.
- "Càng nhiều đạm càng tốt": vượt quá nhu cầu không giúp thêm gì, còn làm bạn thiếu chỗ cho rau và tinh bột chậm.
Cách kiểm tra nhanh bữa của mình
Mỗi bữa chính nên có một nguồn đạm cỡ lòng bàn tay: khoảng 150 g đậu hũ chắc, hoặc một chén đậu nấu chín, hoặc 100 g tempeh. Nếu ba bữa đều có, bạn gần như chắc chắn đủ.
Muốn xem món nào bao nhiêu gam đạm, bạn có thể mở thực đơn của Lá Non: món nào cũng in sẵn calo, đạm, tinh bột, chất béo. Cần biết cả nhu cầu năng lượng, dùng công cụ tính calo.
Tóm lại
Đạm chay đủ khi bạn biết cân: 0,8–1 g mỗi kg, chọn đậu hũ chắc, tempeh, đậu, kết hợp ngũ cốc, và có nguồn đạm ở mọi bữa chính. Không cần thần kỳ, chỉ cần tính một lần rồi thành thói quen.
Muốn thử một tuần bữa trưa có sẵn 20–30 g đạm? Gọi hoặc nhắn Zalo 0941 388 887, Lá Non sẽ gợi ý cỡ suất và món hợp với bạn.



